Tool deformation ใน JSTAMP: เมื่อแม่พิมพ์ไม่ได้แข็งเกร็งอย่างที่สมมติ
ในการจำลองทั่วไป แม่พิมพ์ถูกสมมติว่าแข็งเกร็งไม่เสียรูป แต่แม่พิมพ์จริงยุบตัวภายใต้แรงปั๊ม ออปชันนี้นำโครงสร้างแม่พิมพ์จริงเข้ามาคำนวณด้วย เพื่อให้ผล springback ใกล้กับที่จะเกิดบนเครื่องปั๊มจริง
ปัญหาคืออะไร
ระหว่างปั๊ม แม่พิมพ์รับแรงมหาศาล ทั้งตัวแม่พิมพ์และโครงสร้างรองรับจึงยุบตัวเล็กน้อยในระดับหนึ่งในสิบมิลลิเมตร ฟังดูน้อย แต่ช่องว่างระหว่างแม่พิมพ์บนกับล่างเปลี่ยนไป แรงกดบนชิ้นงานกระจายไม่สม่ำเสมอ บางจุดกดไม่ถึง บางจุดกดแรงเกิน
ผลที่ตามมาคือชิ้นงานจริงเด้งกลับไม่เหมือนที่จำลองไว้ ยิ่งเป็นเหล็กกล้าความแข็งแรงสูงอย่าง 1180 MPa ที่ต้องใช้แรงปั๊มสูง ผลนี้ยิ่งชัด
ทำไมการจำลองปกติมองไม่เห็น
การจำลองการขึ้นรูปทั่วไปใช้เฉพาะผิวของแม่พิมพ์และสมมติว่าแข็งเกร็ง (ideal die) วิธีนี้คำนวณเร็วและเพียงพอสำหรับงานส่วนใหญ่ แต่ไม่มีข้อมูลว่าแม่พิมพ์จริงหนาแค่ไหน มีซี่โครงเสริมตรงไหน หรือทำจากวัสดุอะไร จึงไม่เห็นผลของการยุบตัว
ออปชันนี้ทำงานอย่างไร
- จำลองการขึ้นรูปใน JSTAMP ตามปกติ โดยใช้ผิวแม่พิมพ์และแผ่นชิ้นงาน
- ประกอบเข้ากับโครงสร้างแม่พิมพ์จริง นำผิวแม่พิมพ์มารวมกับโมเดล solid ของชุดแม่พิมพ์ทั้งชุด คือแม่พิมพ์บน (UPR) แม่พิมพ์ล่าง (LWR) blank holder และฐาน
- คำนวณการยุบตัวและผลที่ตามมา ได้ค่าการยุบตัวของแม่พิมพ์แต่ละส่วน แล้วนำไปใช้ในผลการขึ้นรูปและ springback เพื่อประเมินชิ้นงานบนแม่พิมพ์จริงแทนแม่พิมพ์ในอุดมคติ

ตัวอย่าง: ชิ้นเสา เหล็ก JAC1180 หนา 1.2 mm
สไลด์เทียบผล springback ของชิ้นเสาชิ้นเดียวกันบนแม่พิมพ์แข็งเกร็ง (ideal die) กับแม่พิมพ์จริง (actual die) อ่านค่าที่ตำแหน่งเดียวกันตามป้ายในสไลด์
| ตำแหน่งในสไลด์ | แม่พิมพ์แข็งเกร็ง | แม่พิมพ์จริง |
|---|---|---|
| ค่าสูงสุด | 26.25 | 29.00 |
| ค่าต่ำสุด | −13.64 | −17.30 |
| ขอบขวาล่าง | 15.07 | 9.36 |
| ขอบล่างกลาง | 6.63 | 11.09 |

อีกสไลด์แสดงการยุบตัวของแม่พิมพ์ล่างของชิ้น B-Pillar ที่ทำจากเหล็กหล่อ FC300 ยุบตัวสูงสุด 0.25 mm และต้องขยายภาพการเสียรูป 500 เท่าจึงจะมองเห็น

ประเด็นสำคัญ: แม่พิมพ์ขยับไม่ถึง 0.3 mm แต่ springback ของชิ้นงานบางจุดเปลี่ยนไปหลายหน่วยบนสเกล ถ้าชดเชยแม่พิมพ์จากผลที่สมมติว่าแม่พิมพ์แข็งเกร็ง ชิ้นงานจริงอาจยังไม่ได้ตามแบบ
ควรใช้เมื่อไร
- ชิ้นงานเหล็กกล้าความแข็งแรงสูงที่ต้องใช้แรงปั๊มสูง
- เมื่อผลจำลองกับชิ้นงานทดลองปั๊มต่างกัน ทั้งที่ข้อมูลวัสดุดีแล้ว
- ก่อนชดเชย springback ของแม่พิมพ์ เพื่อให้การชดเชยอิงพฤติกรรมของแม่พิมพ์จริง
- เมื่อต้องตรวจว่าโครงสร้างแม่พิมพ์แข็งพอ หรือต้องเสริมซี่โครงตรงไหน
เกี่ยวข้อง
- การชดเชย springback ของชิ้นเสาเหล็ก 980 MPa
- ปั๊มเย็นเหล็ก 1180-1470 MPa
- JESOLVA-Forming: ออปชันทำนายรอยแตก
แหล่งที่มา
ตัวอย่างและรูปจากเอกสารนำเสนอของ JSIM ที่ทำด้วย JSTAMP/NV
springback ไม่ตรงกับที่จำลองไว้
ส่งชิ้นงาน เกรดเหล็ก และแม่พิมพ์มาให้เรา เราจะแสดงว่าการยุบตัวของแม่พิมพ์เปลี่ยนผลอย่างไร